Ansprache von Johann Frank, Westerländer Biike 2000

Üs jerst - üs ark jaar en kuurt dechting fan Jens Mungard - diar nü fuar söstig jaaren stürew ön en KZ:

Flami ap - Biiki fan Söl!
Sa tjen wü dit jöl
Tö iaren fan Söl,
Üs gröötnis fan strönj -
Fan lönj tö lönj!

Helig ual jöl, üüs Biiki fan Söl,
Bren Dü en ljucht, üs Dü altert heerst dön,
Dat wü uk teenk, alhur wü uk sen:
Söl es üüs ain, diar leeng wü dach hen!
Warel es gurt, üüs tiren sen kuurt,
Let üüs da lööwi fuarfaarens uurt:
Sölring üüs uurt, en Sölring üüs wiis -
Skin üüs döör winj en weder en diis -
Ljucht Dü, üüs Biiki, warem en klaar,
Ljucht üüs üt tiren sa junk en sa swaar!
Let üüs da lööwi, glemen üs jöl,
Oler forgung skel´t Biiki fan Söl!

Lef lönsliren, lef frinjer en lef freemern!

Ik grööt juu altermaal bi di jerst Biiki ön dös jaardüsend! Al weder es es en jaar forgingen, sent wü jir töhop stönen haa. Hat wiar en jaar - üs dit ek sa aaft wiis mut! - Malöör her wü muar, üs noch! - Man - wü her uk en betgen lek: di brand fan di Kurverwaltung her jit fuul gurter uur kür, wan di winj üp weest drait her - m´mai gur ek om teenk, wat diar her pasairi kür - en dit me di gurt storem ön di Dezember her rocht wat ringer kum kür, wan diar ek di sleper "Oceanic" wesen wiar en "Lucky Fortune" jir fuar di kant of-fangt her en ütslipit her. San ööli-pest her üüs bluat jit waant! En ön di leest daagen heer´m al´weder leesen ön´t bleer, dat diar hoken ön Bremen en "Gutachten" maakit heer, dit sair: ja skül lever en ker fan litj slepers apstel, dan da san havarist üp stair hual kür bit fan London en gurt sleper dit aurnemt! Diar skel wü üppasi en alarm slaa, wan sok kum skül!

Deling bren aural - jir üp ailön´ en üp forskelig stairer üp fastlön di Biiken - fuar üüs altermaal en teeken: di sen kum al´ hoocher - di daagen uur leenger - ha gair weder di barig ap!

En nii jaardüüsend heer bigent - en wat skel diarfan uur? Bit nü heer ´t jit nönt foranert. Hat gair sa fiider üs´t altert wiar - en dach teenkt mi: me en betgen mait fan üüs altermaal es diar en sölver-streek üp di kimming - wü Sölring liren skel bluat en betgen muar töhop hual en üüs ain aart en wiis bi-bihual - dit jit : snaki Sölring me-ark-üder! Niin mensk ken mi forklaari, huarfuar wü altert, wan fif of muar Sölring bi-ark-üder stuun en jen Dütsken diartö kumt - da mejens Dütsk snaki uur. Heer al´jens hoken bilefit, dat - wan Dütsken töhop sen en jen Sölring diarbi, dat da Sölring snakit uur? Maning sii wes: dit es pjatkraam - man: aurlii man jens - es dit rocht sa?

En üüs spraak heer weder en baks fingen: Dit lön heer di stair fuar Friisk ön di Universität ön Flensborig streeken en dit Plat-Dütsk fuar-tain. Sok her ek pasiari maast! Diar strir ja jam, hoken dit bitaali skel - kultuur es saak fan´t lönj - man di Bund heer aur sin help tö minighairen ark treerst jaar birocht tö dön ön Brüssel en diar me heer´r uk tö siien wat´r fuar üüs dön´ heer! Maning sii wes: hoken ken üüs da help? Ik sii: hat jeft help! Ön Bräist - wat üp Dütsk jit Bredstedt - es dit Nuurfriisk Instituut. Diar ken´m help faa - ja haa diar maning boker tö forkoop, dan üp Sölring skrefen sen fan forskelig Liren fan Söl. Maning sii wes: Sölring es sa swaar tö leesin - let juu sii: eeder kuurt tir, wan´m höm iinföölt heer - en höm önuunigt, Sölring tö teenk - es dit en klaks! I skül dit jens forsjuk!

hat wiar dach en jamer, wan üüs sprook sa litjem fan di warel forswin skül - en dit bluat fuar üüs lai-hair? Ik nem dach ek ön, dat sok üt aangst fuar di aur-tal pasiari ken - wü sen dach ek taust slag - wü sen alik sa gur üs di üdern, man bluat - wü haa wat tö biwaari - üüs sprook!

En üüs spraak bi-tö-bihual es en diil fan üüs arefs-diil fan üüs fuar-aalern - dit tö biwaari skül fuar arkjen - aldaagelk wiis. Üüs spraak es en diil fan üüs kultuur - aurlet dit ek bluat di freemern! En, ik se dit dach altert huardeling Sölring liren jam früügi wan ja üüs jungen en jungens-jungen Sölring snaki - huarfuar sen diar sa maning, dan dit ek sa hual?

Min wensk - üs ark jaar - es: hual fast tö juu Sölring aart en wiis - let ek önergung.

En jit wat: deling es´t dit tiinst lop, dat ik jir fuar juu stuun tö snakin - hol wil ik se, dat diar hoken jungers wiar, di dit jir jit maakit. Wan diar hoken dit dö wil - ik wil höm hol´ help en stöt wiis! Miarn uur ik aachtensöstig jaaren ual en wil mi wenski, dat´r en junger wüf of karming kam - me nii en frisk taachten

Wat di help fan üüs lönj fuar üüs Sölring sprook es - dit es eeder min meening en eeder dit, wat ik sa jert haa - en truurspöl. Wü haa ön di naist daagen wahl, wan I wat fuar üüs Sölring sprook dö wel, da fraagi di kandidaten, hurdeling ja tö dit friisen-dom iinstelt sen - en wiar ja jam fuar üüs iinseet wel!

Di Kulturhoheit heer dit lön - en bi üüs regeering liit dit, wat üüs tö-stönen uur - hat es ek iin-tö-sen hurfuar üüs ek di salevken rochten üs di Sorben dit haa - tö-stönen uur! Wat diar ön di skuulen fuar üüs sprook dön uur es dach riini spölkraam en fuar min gifööl bluat komeedi om di liren sön iinön di oogen tö striilin. Om dit tö siien, wat ik meen: mi es´t aangst om di Sölring, wan diar hun-fast wat dön´uur! Dö wat diar fuar, dat üüs sprook ek sa litjem auriiten uur en forsvent üt Friislön en üüs ailön!

Ön üüs Stadt sjocht´t uk ek tö´t beest üt, aural uur uuning begt, wü uur litjert liren ön Weesterlön´ di forhüürs-talen gung töbeek, üüs kurbetrieb maakit defizit, di Friedrichstraat uur - of es al´- en sop en freet- miil, me üüs promenade kumt´t, - wan ja rocht bihual - uk sa. Ik meen, diar es ek bluat jen würem benen!

En büten ön di terper es´t alik sa - diar uur techt bi di strönjkant begt, üs an diar nönt pasiari kür - ön Kaamp es´t al´sa fiir - en da skel help kum! En ön Raantem se ik dit al´ kum - jen gur dai´s da gair diar dit skrauin luas. ´t mai wiis, ik bilefi dit ek muar, man ik se dit malöör al kum - diar haa ja diip-grünert begninger en bi di siren en leeter fan achten uur´t önerspöölt!

Üp seninj stön ön üüs bleer, bi di Biiken uur üp Sölring aur di freemern kiifit - ik nem ön, ja haa oler en biiki-prötjii eeder-leesen - ik fuar min diil kiifi ek aur freemern , of baadeliren, - ja ken dit ek beeter weet - fuar mi sen dit di liren fan jir - fan üüs - dan di freemern me sok - "events" - jir hen tii! Frank Zarth skül beeter Sölring liir - da kür´r uk forstuun, wat sair uur!

Ik dö´t tö - mi wiar´t lever, wan wü tö Biiki öner üüs wiar, man - nü es´t jens sa en wü haa diarme tö lefi! Sok üs en Biiki-marker ön List es mi en gruul.

Slut me junk taachten - miarn es´t Pidersdai, en da gair´t me di natuur weder barig-ap - en da faa ja altermaal weder dollar-teeken üp di oogen, en da es di warel weder hiil en rund.

Liren, ik wenski juu altermaal injem en "Gur formaak" - sii fuul taank fuar´t tö-harkin - let juu di lüng-kual smak en fuar´t jerst: en gur wai tüs!

En nü sjung wü altermaal "Üüs Sölring Lönj"- en teenk diarbi om al´ danen, diar ön di warel ombi driiv - en teenk om jam!